Public Food is een beweging gericht op het creëren van betaalbare, gelijke en inclusieve toegang tot betere  voeding in onze leefomgeving.


We weten dat ons eten duurzamer en gezonder moet worden, maar hoe maken we duurzaam en gezond eten socialer?

1.

Collectieve problemen vragen om collectieve organisatie

In een systeem dat winst privatiseert en risico’s socialiseert, is risicovol voedsel goedkoop, genormaliseerd, gesubsidieerd en alom beschikbaar. Tegelijkertijd is gezonde en duurzame voeding duur en

exclusief ...

2.

De eter als burger i.p.v. consument

Het is opmerkelijk hoe weinig landen ter wereld de toegang tot gezonde en duurzame voeding hebben verankerd in een publieke voorziening. Denk aan sociale woningbouw, openbaar vervoer, onderwijs, kraanwater, publieke omroepen, communicatienetwerken: al deze diensten, ofschoon van wisselend kwaliteit, zijn geïnstitutionaliseerd als publieke voorziening. Behalve voeding ...

3.

Duurzaamheid is een kwestie van diversiteit

Voorbij de vegaburgers en havermelk is plantaardig eten al eeuwenlang onderdeel van lokale eetgewoontes en verschillende keukens wereldwijd. Die tradities zijn een ingang naar een veelheid aan verschillende plantaardige

toekomsten ...

4.

Publieke vooruitgang i.p.v. sociale innovatie

De omslag in de relatie met ons voedsel is zowel politiek als sociaal een proces van de lange termijn. Die transformatie komt onmogelijk van de grond wanneer we niet naar dieperliggende oorzaken en feedbackloops kijken ...

5.

Naar een

intersoortelijke politiek

Naast een brede en rechtvaardige omslag naar plantaardig eten, gaat Public Food ook over een nieuwe kijk op onszelf en de positie die we onszelf in de wereld hebben toegeëigend. Tegenover het normatieve zelfbeeld van de mens als historisch heldhaftig en economisch wezen, plaatsen we een beeld van de mens als onderdeel van een breder en meer gelaagd ecosysteem ...

>Uitschaling

Uitschaling is een horizontaal groeimodel dat zich onderscheid van verticale opschaling. Afkomstig uit de programmeer-wereld is het doel van uitschaling om de functionaliteit van een systeem uit te breiden. Niet door de capaciteit te vergroten (één grote supercomputer / één grote corporatie) maar door pluraliteit te creëren (meerdere computers / meerdere initiatieven, met elkaar verbonden in een netwerk). In plaats van een bubbel die groter en groter wordt, vormen vele kleine bubbeltjes een schuimlaag.

Naar een publieke voorziening voor gezond en duurzaam eten

Binnen de voedseltransitie is er veel aandacht voor de productiekant: andere landbouw, kortere ketens, technologische innovaties. De consumptiekant blijft vaak onderbelicht. ‘Anders eten’ wordt ofwel geïndividualiseerd (leefstijlinterventies en voorlichtingscampagnes), ofwel aangegrepen als ondernemerskans om gezondheid en duurzaamheid als impact te vermarkten als product.

Public Food richt zich daarentegen op het ontwikkelen van een publieke voorziening voor gezond en duurzaam eten. Naast reguliere horeca (een avondje uit), fastfood (efficiënt maar ongezond) en sociale voedselprojecten (humanitaire crisisbestrijding) is een publieke voorziening er in alles op gericht om een plantaardig menu mainstream te maken, voorbij sociaaleconomische ongelijkheden en culturele verschillen.

Want wat de klimaatcrisis, verslechterende volksgezondheid en groeiende ongelijkheid meer dan ooit onderstrepen is dat beter eten niet uitsluitend een gat in de markt mag zijn, maar een publieke opgave is. De huidige corona pandemie maakt dit nog eens extra zichtbaar.

Voedselemancipatie zonder winstoogmerk

Hoe krijgt een publieke voorziening vorm? Via ontwerpend onderzoek zijn we bezig met het opzetten van een pilot voor een efficiënte kiosk op het station en rondom scholen, een laagdrempelig eethuis in de wijk en een grootschalige stadskantine in de binnenstad.

 

Je eet er hoogwaardige plantaardige maaltijden voor een speculatieve betaalbare prijs die mogelijk zou worden wanneer belastingmaatregelen en nationale en Europese subsidies gereorganiseerd zouden worden in het belang van een andere agenda. 

Brug tussen voedseleconomie en voedselcultuur

 

Naast betaalbaarheid  is de omslag naar anders eten ook een kwestie van verbeelding . Een voorbeeld. Stel dat de biologische koolraap in de supermarkt d.m.v. toekomstig overheidsbeleid betaalbaarder wordt als product, dan krijgt dit pas betekenis wanneer je die koolraap kent als maaltijd. Meer dan een product spreekt een maaltijd via de zintuigen tot de verbeelding. Verbeelding maakt prijsprikkels effectief. Daarom is een kiosk, eethuis of stadskantine belangrijk als brug tussen voedseleconomie en voedselcultuur. Zonder zo’n brug die harde overheidsmaatregelen een zachte landing geeft ontstaat het risico op polarisatie.

We richten ons dus nadrukkelijk op esthetische, ruimtelijke, narratieve, scenografische en participatieve technieken die helpen om het publieke karakter vorm te geven en plantaardig in een breder en diverser daglicht te plaatsen.

Proto-beleid

De publieke voorziening als pilot is een vorm van proto-beleid. We zijn immers geen beleidsmakers maar nemen een voorschot op de toekomst door nu tastbaar te maken hoe een betaalbare publieke voorziening zou kunnen functioneren. 

Het doel is tweeledig: 1) burgerbetrokkenheid faciliteren 2) experimentele politieke agendering. Wil een publieke voorziening meer zijn dan een lokaal initiatief, dan moet het bestendigd worden door (trans)nationaal beleid, wet- en regelgeving en publiek budget. Dat is zonder meer een lange strijd, waarbij juist  de macht van verbeelding van betekenis kan zijn. 

De exploitatie van zo’n proto-beleid wordt mogelijk gemaakt door samen te werken met maatschappelijke en financiële partners, woningcorporaties en gezondheidsprogramma’s. Rotterdam is onze eerst proeftuin.

 

Organisatiemodel

 

Voedsel is universeel. Zowel vanwege het gedeelde belang voor ons dagelijks functioneren, als vanwege de globale productie- en distributiemechanismes waarmee het verbonden is. Tegelijkertijd is voedsel cultuur. Verbonden aan een specifieke lokale omgeving, geschiedenis en identiteit. Met het oog op die twee grootheden werkt Public Food aan een organisatiemodel dat horizontaal kan uitschalen.    De publieke voorziening is daarbij een blauwdruk die steeds een cultureel-specifieke invulling kan krijgen door samenwerking met lokale organisaties en verschillende gemeenschappen. 

>Betere voeding

De kortste route naar een duurzame en gezonde toekomst is plantaardig. Een meer plantaardig dieet is een onontkoombare voorwaarde om zowel de opwarming van de aarde, bodemuitputting, ontbossing en oplopende watertekorten tegen te gaan, alsook welvaartziektes als obesitas, type 2-diabetes, kanker en hart- en vaatziekten terug te dringen. Het voortkomt bovendien het overslaan van ziektekiemen van dier op mens als gevolg van intensieve veehouderij, met alle gevolgen van dien. 

>Betaalbare prijs

Prijs is een beslissende factor in onze keuzearchitectuur. Wil plantaardig een volwaardig alternatief zijn voor goedkoop ongezond en niet- duurzame voeding, dan ontkomen we niet aan ander prijsbeleid. Prijsverlaging door marktregulering is voorbehouden aan de overheid. Bijvoorbeeld door het her-bestemmen van subsidies en door de opbrengsten van een vlees- suiker- of vetbelasting aan te wenden om de BTW op groente en fruit te verlagen. 
Betaalbaar is niet hetzelfde als goedkoop. In het spanningsveld tussen eerlijk en gunstig (betere prijs voor de boer én laagdrempelig voor de consument die anders moet gaan eten) biedt de vrije markt geen oplossing. Overheids coördinatie is dus noodzakelijk om gelijktijdig te voldoen aan twee prioriteiten.  

ondersteund door

contact

nieuwsbrief